Description and research notes
Banknot 10 złotych z datą 1 marca 1940 roku był pierwszą emisją Banku Emisyjnego w Polsce — instytucji utworzonej przez okupacyjne władze niemieckie po klęsce wrześniowej 1939 roku. Zaprojektowany i wydrukowany w Giesecke & Devrient w Lipsku, zastąpił przedwojenne banknoty Banku Polskiego i stał się podstawową walutą życia codziennego w Generalnym Gubernatorstwie.
Awers przedstawia dwie kobiece alegorie — Przemysłu i Rolnictwa — otoczone ornamentyką neoklasyczną. Po lewej widnieje stylizowana głowa kobieca, subtelnie odwołująca się do tradycji państwowych mimo okupacyjnego charakteru emisji. Rewers zawiera dekoracyjne arabeski otaczające oznaczenie nominału i panel znaku wodnego. Znak wodny Zigzag Wave Lines, zastępujący portret, odzwierciedla uproszczone standardy druku wojennego oraz konieczność szybkiej produkcji dużych nakładów.
Prefixy literowe identyfikowały poszczególne partie nakładu; seria F jest uznawana przez specjalistów za najrzadszą (por. Miłczak 94aF), drukowaną w znacznie mniejszej liczbie egzemplarzy i często nieobecną w kolekcjach referencyjnych.
Egzemplarz oceniony jako stan bankowy (PMG 65 EPQ) jest wyjątkowym zachowanym świadectwem emisji okupacyjnej — większość banknotów tego typu przetrwała w stanie mocno obiegowym, z wyraźnymi śladami zużycia. W zestawieniu z falsyfikatem współczesnym Pick 94x banknot ten tworzy pełny obraz finansowego funkcjonowania okupowanej Polski: z jednej strony oficjalnej waluty narzuconej przez administrację niemiecką, z drugiej podziemnej produkcji fałszywych banknotów jako elementu oporu i sabotażu gospodarki.
