Description and research notes
Banknot Banku Polskiego o nominale 1 złoty, datowany 28 lutego 1919 roku, należał do pierwszej emisji złotowej przygotowanej dla odrodzonego państwa polskiego krótko po odzyskaniu niepodległości.
Zaprojektowany, wygrawerowany i wydrukowany w 1919 roku, przez kilka następnych lat pozostawał w rezerwie, gdy w obiegu nadal funkcjonowała marka polska. Do obiegu trafił dopiero w 1924 roku, wraz z reformą walutową Władysława Grabskiego, powołaniem Banku Polskiego jako instytucji emisyjnej i zastąpieniem marki nowym złotym.
Na awersie, po lewej stronie, umieszczono portret Tadeusza Kościuszki w okrągłym, rytowanym medalionie. Centralną część kompozycji zajmują nazwa Bank Polski, oznaczenie nominału, data emisji oraz drukowane podpisy. Całość otacza zwarta dekoracja geometryczna z precyzyjnymi giloszami i oznaczeniami wartości w narożnikach.
Rewers utrzymano w charakterystycznej fioletowej tonacji. W jego centrum znajduje się duża cyfra nominału otoczona rozbudowanym układem ornamentów i linii giloszowych. Niewielki format oraz wielokrotnie powtórzone oznaczenie wartości odpowiadały funkcji 1 złotego jako najniższego nominału pierwszej emisji Banku Polskiego.
Banknot wydrukowała francuska drukarnia Imprimerie Benoit Arnaud w Lyonie. Rytowany portret, cienkoliniowe obramowania, warstwowy poddruk i zwarta konstrukcja zabezpieczeń dokumentują udział francuskiego przemysłu drukarskiego w przygotowaniu pierwszych banknotów dla niepodległej Polski.
Prezentowany egzemplarz nosi serię S.26C i radarowo-powtarzalny numer 070070, utworzony z dwóch identycznych członów 070.
Jako najniższy nominał pierwszej emisji złotowej Banku Polskiego banknot dokumentuje zarówno przygotowanie nowej waluty w 1919 roku, jak i jej wprowadzenie podczas reformy Grabskiego w 1924 roku. Stanowi materialne świadectwo odbudowy polskiej suwerenności monetarnej po odzyskaniu niepodległości.
