Description and research notes
Banknot Banku Polskiego o nominale 100 złotych, datowany 28 lutego 1919 roku, z serią S.B. i numerem 5482263. Należy do pierwszej emisji złotowej przygotowanej dla odrodzonego państwa polskiego i później wprowadzonej w ramach odbudowy systemu monetarnego II Rzeczypospolitej.
Banknoty tej emisji wydrukowano w Londynie przez Waterlow & Sons Limited, a następnie przechowywano w rezerwie, gdy pozostającą w obiegu walutą była jeszcze marka polska. Emisję z datą 1919 roku wprowadzono do obiegu 28 kwietnia 1924 roku wraz z rozpoczęciem działalności Banku Polskiego i reformą walutową Władysława Grabskiego. Złoty zastąpił zniszczoną przez hiperinflację markę polską, stając się podstawą stabilizacji finansowej państwa.
Na awersie umieszczono rytowany portret Tadeusza Kościuszki po lewej stronie, przedstawionego z charakterystycznymi, swobodnie opadającymi włosami i ujętego w dekoracyjne obramowanie. W centralnej części znajdują się nazwa Bank Polski, nominał STO ZŁOTYCH, miejsce emisji Warszawa oraz data 28 lutego 1919 roku. W dolnym polu widnieją drukowane podpisy dyrektorów Banku Polskiego Stanisława Karpińskiego i Zygmunta Chamca oraz głównego skarbnika Mariana Karpusa.
Kompozycję awersu tworzy niebieskoszary rysunek stalorytniczy połączony z ciepłym, brunatnym poddrukiem. Rozbudowana ornamentyka akantowa, precyzyjne gilosze, narożne oznaczenia nominału i charakterystyczny dekoracyjny bordiur otaczają główne elementy projektu. W niezadrukowanym, owalnym polu po prawej stronie znajduje się profilowy znak wodny z głową Tadeusza Kościuszki, łączący symbolikę narodową z jednym z najważniejszych zabezpieczeń papieru.
Rewers został zdominowany przez dużego, ukoronowanego Orła Białego umieszczonego w centralnej, bogato zdobionej ramie. Godło państwowe symbolizuje odzyskaną suwerenność Polski, natomiast otaczające je oznaczenia nominału i wielowarstwowy rysunek zabezpieczający podkreślają rangę 100 złotych jako jednego z głównych wysokich nominałów nowej waluty. Na rewersie zamieszczono również ustawowe ostrzeżenie, zgodnie z którym fałszowanie banknotów oraz świadome wprowadzanie falsyfikatów do obiegu podlegało karze ciężkiego więzienia.
Banknot ma wymiary 172 × 103 mm i jest wyraźnie większy od niższych nominałów tej emisji. Monumentalna kompozycja, wielobarwny poddruk, portretowy znak wodny, skomplikowane gilosze oraz rozbudowana symbolika państwowa dokumentują zarówno znaczenie nominału, jak i techniczne możliwości londyńskiej drukarni Waterlow & Sons Limited.
Seria S.B. była jedną z trzech regularnych serii zastosowanych dla tego nominału. Banknoty obiegowe otrzymały siedmiocyfrowe numery drukowane po obu stronach awersu. Egzemplarz S.B. 5482263 stanowi indywidualnie identyfikowalny przykład pierwszej emisji Banku Polskiego, przygotowanej po odzyskaniu niepodległości i wprowadzonej do obiegu podczas reformy walutowej w 1924 roku.
